مشاوره مستقیم با دفتر معماری مهندس رضا طاهری

بازدید: 1076

مقاوم سازی ساختمان-گزارش مقاوم سازی در ایران

مقدمه

ايران يكي از كشور‌هاي حادثه خيز جهان است .طبق گزارش‌هاي سازمان ملل بيش از 40 نوع حادثه با منشاء طبيعي در سطح جهان تشخيص داده‌شده‌اند كه با توجه به وضعيت جغرافيايي كشور ، حداقل 31 مجموعه از اين 40 نوع حادثه در كشور ايران احتمال وقوع دارند.
از اين ميان سه سانحه متداول و مشهور طبيعي شامل زلزله ، سيل و خشكسالي بيش از ساير انواع آن خسارت و تلفات جاني و مالي وارد ساخته‌اند.
مطالعات نشان مي‌دهد هر نقطه‌اي از زمين كه داراي تنوع زيست ‌محيطي بيشتري است به نسبت ساير مناطق با تنوع و احتمالاً فراواني سوانح طبيعي روبه رو خواهد شد. در ايران به دليل تنوع زيست ‌محيطي ، تنوع سوانح طبيعي نيز بالا است. به تبع اين امر آسيبهاي اجتماعي و رواني و خسارتهاي مادي شخصي و عمومي و ملي ناشي از سوانح به نسبت ديگر كشورها بسيار بالا است . اين وضعيت كشور مارا با توجه به وسعت و ميزان جمعيت ، از حيث برخورداري از ميزان خسارت انساني و غير انساني ناشي از حوادث در رتبه 10 كشور اول جهان قرارداده‌است.

تعاريف و مفاهيم

زلزله
زلزله حادثه¬اي است كه در اثر لرزش زمين، به وقوع مي¬پيوندد. معمولا در پوسته زمين شكستهاي برشي، كششي يا فشاري اتفاق مي¬افتد، انتشار لرزشي كه در اثر اين شكست در پوسته پديد آمده است، زلزله ناميده مي¬شود.
زمين لغزش(رانش) و جابجايي زمين
زمين لغزش (LandSlide) و ريزشهاي سنگي نمونه هايي از حركات توده اي زمين ميباشند و اصطلاحي عمومي براي حركت رو به پايين واحدهاي سنگي و رسوبي تحت تاثير نيروي گرانشي است .اين فرايند بر روي زمين هاي شيب دار عمل كرده و ممكن است باعث تخريب منازل و تاسيسات ، مسدود گشتن مسير جاده ها و رودها و شود و در بعضي مواقع كه حجم عملكرد آن عظيم باشد باعث تدفين يك روستا يا ايجاد درياچه هايي نيز ميگردد. بيشترين زمين لغزش در استانهاي مازندران، شمال تهران، گيلان و چهارمحال بختياري مي¬باشد. مهمتربن رخداد اين بلا در سال 1377 در استان چهار محال بختياري به وقوع پيوست كه تدفين يكي از روستاهاي شهرستان فارسان را در پي داشت.

سياستها و برنامه‌ها
با توجه به اينكه فلات ايران از نظر وقوع زلزله يكي از فعال‌ترين مناطق جهان است، تقريبا هر روز ما شاهد چندين زلزله با شدت كم هستيم كه چندان مورد توجه قرار نمي‌گيرد، اما وقوع زلزله‌هايي ‌ با شدت بالا و تعداد كثير كشته‌شد‌گان توجه مسئولان و مديران كشور را به اين امر معطوف گرداند كه به دنبال برنامه‌ريزي و كاهش خسارت ناشي از اين رخداد طبيعي باشند.
يطور كلي برنامه‌‌هاوسياستهاي پيشگيري از بروز بحران در زلزله‌هاي مهيب در مورد ساختمانهاي مهم عمومي و دولتي ، مدارس ، تأسيسات و شريانهاي حياتي كشور درچند محور زير قابل تقسيم‌بندي مي‌باشد.
1. شناخت وضعيت موجود
2. شناسايي مسايل و مشكلات
3. ارائه راهكارهاي لازم

شناخت وضعيت موجود

1. شناسايي ساختمانهاي مهم عمومي و دولتي ، مدارس ، شريانهاي حياتي كشور و وضعيت
ساخت و ساز آنها و ارزيابي خطرپذيري لرزه‌اي آنها.
2. شناسايي استانداردهاي موجود (اجباري،آزمايشي،پيشنهادي و دردست تهيه) ودستورالعملهاي اجرايي و آيين‌نامه‌هاي مربوط به شيوه‌هاي ساخت و سازدر داخل و خارج كشور.
3. شناخت وضعيت موجودمصالح ساختماني و شيوه‌هاي ساخت و ساز درداخل وخارج ازكشور.
4. شناسايي شرايط مختلف اقليمي.
5. شناسايي وضع موجود مسكن روستايي.

شناسايي مسايل و مشكلات

1. ضوابط مورد نياز جهت اولويت‌بندي ساختمانها و تأسيسات زيربنايي.
2. ارزيابي مهندسان مشاور و پيمانكاران وتنگناهاي موجود.
3. وضعيت بيمه كيفيت ساختمان و مسئوليت مدني .
4. تنگناهاي موجود در اجراي برنامه‌هاي بلند مدت و ميان مدت ايمن‌سازي و مقاوم‌سازي.
5. ارزيابي وضعيت نظارت عاليه بر اجراي برنامه‌هاي مربوطه .


ارائه راهكارهاي لازم

1. تصويب سياستها و برنامه‌هاي ملي مرتبط.
2. برآورد بودجه مورد نياز به تفكيك دستگاههاي ذي‌ربط جهت درج در بودجه سالانه.
3. بهبود كيفيت ساخت و ساز و مصالح ساختماني.
4. انجام مطالعات لازم و تدوين استانداردهاي لازم.
5. ارائه راهكارهاي تحقق اجراي استانداردها و ضوابط فني.
6. ايجاد بستر مناسب جهت بيمه نمودن كيفيت ساخت و ساز.
7. گسترش و ارتقاء فرهنگ ايمني و ايمن‌سازي.
8. رشد دانش حرفه‌اي مهندسان و دست‌اندركاران ساخت و ساز.


دستگاهها ، سازمانها و كميته‌هاي مسئول(در مورد مقاوم‌سازي)

معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري
وزارت كشور
وزارت مسكن
وزارت آموزش و پرورش
سازمان مديريت بحران
سازمان صدا و سيما جمهوري اسلامي ايران
بنياد مسكن انقلاب اسلامي
پژوهشگاه بين‌المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله
كميسيون عمران و زلزله شوراي پژوهشهاي كشور
سازمان زمين شناسي كشور
مركز تحقيقات مسكن
كميته ملي كاهش اثرات سوانح طبيعي
شوراي كاهش خطرپذيري ناشي از زلزله
اعضاي هيأت علمي دانشگاه‌هاي مرتبط كشور
صاحبنظران جامعه مهندسان كشور
صاحبنظران شركتهاي ساختماني و توليدكننده‌هاي مصالح

تصوير وضع موجود و تشريح مسائل

فهرست زلزله‌هاي مخرب
سال وقوع
محل وقوع
شدت در مقياس ريشتر
1282
سيلاخور دورود
4/7
1308
شيروان خراسان
2/7
1309
جنوب غربي سلماس
7
1313
سراوان
7
1336
لاريجان
7
1341
بوئين زهرا
2/7
1347
دشت بياض
3/7
1356
بندر عباس
7
1357
طبس
7/7
1358
شما قاين
3/7
1360
سرج كرمان
1/7
1369
رودبار گيلان
3/7
1381
قزوين، زنجان، همذان و كرمانشاه
1/6
1382
بم
3/6
1383
مازندران، قزوين و تهران
3/6
1383
زرند كرمان
3/6
1385
سيلاخور دورود
1/6




گزارش اقدامات انجام شده ونتايج بدست آمده

از اقدامات بعمل آمده در خصوص مقابله با خسارات ناشي از زلزله بطور اجمال مي‌توان به شرح ذيل اشاره كرد:
*از سال 1369 با وقوع زلزله رودبار و منجيل گيلان ، ستاد حوادث و سوانح از نخست‌وزيري به وزارت‌كشور انتقال داده‌شد.
*در سال 1370 كميته ملي كاهش اثرات بلاياي طبيعي به رياست وزير كشور و عضويت وزراء و مسئولين سازمانها تشكيل گرديد.
*تشكيل شوراي كاهش خطرپديري ناشي از زلزله در نهاد رياست‌جمهوري، مشتمل بر 5 زيركميته تخصصي.
* در سال 1372 به تصويب هيات وزيران، ده كميته تخصصي در زمينه¬هاي مختلف سوانح و كميته¬هاي هم نام آنها در سطح استانها در نظر گرفته شد كه در اين كميته¬ها نمايندگان اكثر وزارتخانه¬ها، سازمانها و نهادها حضور دارند.
*در سال 1381 معاونت فني سازمان مديريت و برنامه‌ريزي وقت كشور طرح مقاوم‌سازي ساختمان‌هاي مهم عمومي و دولتي، تأسيسات زيربنايي و شريان‌هاي حياتي كشور را راه‌اندازي نمود.
*در سال 1382 لايحه امداد و نجات كشور به تصويب هيأت وزيران رسيد.
*در سال 1385 لايحه تشكيل سازمان مديريت بحران با رياست وزارت كشوربه تصويب رسيد كه در چهار مرحله 1- پيشگيري 2-آمادگي 3-مقابله و 4-بازسازي و بازتواني با تشكيل شوراهاي عالي به رياست رييس‌جمهور و عضويت 20 وزير و نماينده عالي ايشان و دستگاه‌هاي مستقل و فرماندهان نيروهاي مسلح در قالب 18 كارگروه تخصصي ايفاي نقش مي‌نمايد.
ازجمله وظايف سازمان مديريت بحران پيش‌بيني و ساخت اطاقهاي ويژه مديريت بحران در استانها بر اساس تقسيم‌بندي خطرپذيري ايشان مي‌باشد. همچنين آموزش تخصصي نيروهاي شاغل در سازمان و آموزشهاي همگاني با محوريت محلات پيش‌بيني گرديده‌است.
*آموزش و احراز صلاحيت بيش از 100 مشاور در رسته مقاوم‌سازي در كشور.
در سال 1387 قانون تشكيل سازمان مديريت بحران كشور به تصويب و به مدت 5 سال بطورآزمايشي اجرا مي‌گردد.
درسال 1388 آيين‌نامه اجرايي قانون تشكيل سازمان مديريت بحران كشور به تصويب رسيد.

درخصوص طرحهاي مقاوم‌سازي با مديريت معاونت برنامه‌ريزي ونظارت راهبردي رياست‌جمهوري ورود 602 زيرپروزه از 19 دستگاه اجرايي به شرح ذيل كه از اين تعداد، 463 زيرپروژه داراي قرارداد مي‌باشند و مطالعات را آغاز نموده اند را مي‌توان نام برد.
 

ليست دستگاه‌هاي دولتي طرح مقاوم‌سازي
1
آب و فاضلاب
11
صدا و سيما
2
توانير
12
شركت ملى صنايع پتروشيمى
3
سازمان نوسازى ، توسعه و تجهيز مدارس
13
شركت مخابرات تهران
4
شركت ارتباطات زيرساخت
14
وزارت ارتباطات و فناورى اطلاعات
5
شركت پست جمهورى اسلامى ايران
15
وزارت‌بهداشت‌،‌درمان‌و‌آموزش‌پزشكى‌‌
6
شركت ملى پالايش و پخش فرآورده‌هاى نفتى
16
شركت راه آهن ج.ا.ا
7
شركت ملى گاز ايران
17
وزارت علوم و تحقيقات و فناورى
8
شركت ملى گاز تهران
18
وزارت كشور
9
شركت ملى نفت ايران
19
وزارت مسكن و شهرسازى
10
شهردارى



از سال 1385 ، اجراي طرحهاي مطالعات مقاوم‌سازي مستقلاً به دستگاههاي دولتي واگذار گرديد.

منبع :https://www.moi.ir

 

مقاوم سازی ساختمان 

   ????????

  *** گروه معماری آلند  ***

 021  88 660 665

021  88 660 664

0912  245 90 10